TRT 2’de canlı olarak yayınlanan ‘Büyüteç’ isimli programın canlı yayın konuğu olan Merkez Birliği Genel Müdürü Bedrettin Yıldırım, önemli açıklamalarda bulundu.

Türk tarımının desteklenmesi gerektiğini ifade eden Yıldırım, “Dünya yeniden gıdaya yöneldi. Aracınıza binmeden hayatınızı sürdürürsünüz ancak ekmek bulmadan hayatınızı sürdüremezsiniz” diye konuştu.

Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği Genel Müdürü Bedrettin Yıldırım, 11 Haziran Çarşamba günü TRT 2’de Hakan Aslan’ın sunduğu ‘Büyüteç’ isimli programın canlı yayın konuğu oldu. Türk tarımının masaya yatırıldığı ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin çalışmalarının anlatıldığı programda Yıldırım, yapılacak projeler hakkında da bilgi verdi.

Çiftçilerimizle birlikte hüzünlenir onlarla seviniriz

Konuşmasına Tarım Kredi Kooperatifleri’nin Türk Çiftçisi için ne anlama geldiğini belirterek başlayan Yıldırım, “Tarım Kredi Kooperatifleri, Türk çiftçisiyle özdeşleşmiş bir kurum. Köylümüz için çifttçimiz için Tarım Kredi Kooperatifleri bankadır orda. Biz Ziraat Bankası kadar eski bir kuruluşuz. Uzun yıllardır çiftçilerimizin girdelerini karşıladık. Yaklaşık 2 bin noktada çiftçimizin tarımsal tüm ihtiyaçlarını karşılıyoruz. Zirai Donatım Kurumu çekilince doğan boşluğu Tarım Kredi doldurdu. Kayıtlı olan olmayan Türkiye’deki tüm çiftçilere hizmet veriyoruz.

Çiftçilerimizle sadece maddi bir bağımız yok. Biz köyde onlarla birlikte hüzünlenir onlarla birlikte seviniriz. Böyle bir duygu yoğunluğu var aramızda.” ifadelerini kullandı.

Gıda enerjinin önüne geçti

Dünya da artık gıdanın enerjinin önüne geçtiğini belirten Yıldırım, tüm çalışmaların bu doğrultuda önem kazandığını, Tarım Kredi olarak gıda konusunda üretimden, tüketime, ambalajlanmasından pazarlanmasına kadar her yönüyle çalışma yaptıklarını vurguladı.

Yıldırım, “Gıda artık dünyada en önemli gündem maddesi haline geldi. Küresel ısınma ile birlikte gıda önem kazandı. Enerji de çok önemli ancak gıda son yıllarda önemini artırdı. Aracınıza binmeden hayatınızı sürdürürsünüz ancak ekmek bulmadan hayatınızı sürdüremezsiniz. Dünya yeniden gıdaya yöneldi. Bu saktöre destek vermek yeniden büyük önem kazandı. Biz bu konuda gayret gösteriyoruz” dedi.

Yıldırım, sözlerini şu şekilde sürdürdü:

2,1 milyar YTL krediye ulaştık

2002 yılında Tarım Kredi ve Ziraat Bankası’na çiftçi borçlarından dolayı bir kilitlenme oldu. Çiftçilerimiz kapımızın önünden geçemiyordu. İlk kez çiftçi borçları yapılandırıldı. Biz bu sayede ortaklarımızla bir barış anlaşması yapmış olduk. 2003 yılında Tarım Kredi 330 trilyon kredi kullandırmıştı. Yüzde 59 faizle veriyorduk. Bu ödenmediği takdirde faiz oranı yüzde 80’lere çıkıyordu. 2003 yılından sonra borçlar yapılandırıldı ve istikrarlı ekonomi sayesinde her yıl çiftçilere götürdüğümüz krediyi artırdık, maliyetini de düşürdük.

Bugün 2007 yılı sonu itibariyle kullandırdığımız kredi miktarı 2 milyar YTL oldu. Bu yıl için ise 2 milyar 100 milyon YTL’yi aşmış durumda. Faiz aralığı ise yüzde 7-13 arasında. Ayrıca çiftçilerimiz krediye ulaşabilmek için çok meşekatli bir yol izliyorlardı. Kredi alabilmek için 20 kefil bulmak zorundaydılar. 20 kişi birbirine müteselsil kefalet yöntemi ile kefil oluyordu. Paranın geri dönüşünde ciddi sıkıntılar yaşıyorduk. Bugün verdiğimiz kredinin geri dönüşü yüzde 90-95 oranında. Kuraklıktan dolayı bazı sıkıntılar yaşandı. Yinede geri dönüşüm oranı yüksek. Ciddi bir üretim patlaması var. Başka sıkıntılarda oluyor. Çiftçilerimiz, ürettiklerini pazara götürmede, pazarlamada sıkıntı yaşıyorlar. Bu konuda da çalışmalarımızı hızlandırdık. 2008 yılı sonu için 2.5 katrilyon lira kredi rakamına ulaşmayı hedefliyoruz.

Buğday fiyatları bu yıl yükselecektir

Fiyatlarda yükselme bekliyoruz. 3 yıl önce buğday fiyatları dünya fiyatlarının üzerindeydi. Dünyada 150 dolarken, biz 200 dolara alıyorduk. Ama son yıllardaki kuraklık ciddi anlamda hububatı etkiledi. Buğday fiyatları yükselme gösterdi. TMO buna göre önlemler alıyor. Diğer ürünlerde yükseldi. İhracaatın gözardı edilmemesi lazım. İhracaat olmazsa ürün fiyatları düşer. Bunu teşvik etmemiz lazım, çiftçiler kazansın diye. Pazarlama sıkıntısı var. Ürünlerin bekletilmesi söz konusu ise sıkıntılar doğuyor. Üretilen kirazı iki gün içinde satmak gerekiyor, soğuk hava deposuna koyarsan kırk gün kazanıyorsunuz. Bu tür depolama sıkıntıları var. Girdi fiyatları yüzde yüz arttı. Tarımsal desteklerde o oranda artmış durumda. Buna rağmen dünyanın her yerinde tarım sektörü ciddi destek görüyor. Meşakkatli bir sektör. Tabii afetlerin ilk vurduğu sektör tarım sektörü ve bundan Türk ekonomisi kaybediyor. Bazı tedbirler almak zorundayız. Girdiler azaltılmalı ve sübvansiyon edilmeli, teşvikler artırılmalı, arazilerin toplulaştırılması, kredi maliyetlerinin düşürülmesi, çalışanların sayısının azaltılması gerekiyor.

Rusya’ya giden domates AB’ye gidenden daha temiz

Ben çok dolaşıyorum, haftanın üç günü sahadayım çiftçilerle birlikte oluyoruz. 700 ziraat mühendisimiz sahada. Türkiye’den Rusya’nın anlayışı kabul edilecek gibi değil. Rusya’ya giden domates, AB’ye gidenden daha saf, daha temiz. İkisine de temiz gidiyor. Rusya’nın itirazı niye? Özellikle turizmde avantajları kaybeden İspanya gibi ülkeler bizim ürünlerimizi karalayarak kendi ürünlerini piyasaya sürme peşindeler. Dünyanın her yerinde Türkiye’de üretilen sebzeler çok hızlı tüketildiği gibi aranan ürünlerdir aynı zamanda. Rakip ülkeler bunu çekemiyor. Tarım Bakanlığımızın rakamları ortada. İlaç kalıntısı söz konusu değil. Bakanlığımız bu konudaki çalışmaları devam ediyor. Ama ben yurt dışına giden tüm ürünlerin ciddi tahlilden geçirildiğini biliyorum. Türkiye içinde lokal sıkıntılar olabilir. Her bölgede ziraat mühendisleriyle kontrolleri artırmak lazım. Belki her seranın başında. Çiftçilerimiz bunları bilinçli şekilde kullanmıyor, özellikle ilaç ve gübre konusunda. Türkiye’de yıllık 8 milyon ton gübre tüketilmesi gerekiyor. Ancak şuanda tüketilen miktar 5.5 milyon ton. Toprağın yapısına göre, analiz sonuçlarına göre kullanılması gerekiyor. Ancak buna rağmen; fosfata ihtiyaç varken nitrat atarsanız, nitrata ihtiyaç varken fosfat atarsanız bu doğru olmaz. Ayrıca, kayıt dışı üretilen ilaçlar var. Bu ilaçların çiftçilerimiz tarafından bilinçsizce kullanılması söz sonusu. Ciddi denetim ve bilinçlendirme gerekiyor, bakanlığımızla birlikte bunu yapıyoruz. Bu sorunları geride bırakmak istiyoruz.

Destekleri artırmalıyız

Türkiye’deki desteklerle AB ülkelerinin destekleri çok farklı malesef. Son yıllarda 5.5 katrilyonluk desteği ulaştırdı bakanlık çiftçilerimize. ABD, 50 milyar dolar destek veriyor. AB açık veya dolaylı şekilde ciddi destekler veriyor. Türkiye’de son yıllarda önemli destekler vermeye başladı. Tarım Kredi Kooperatifleri’nin kullandırdığı 2 katrilyonluk kredinin büyük bir bölümü yüzde 7-13 faiz aralığında veriliyor. Normal faiz oranı yüzde 17. Devlet aradaki farkı ödüyor, bu krediyi yüzde 10 sübvanse ederek karşılıyor. Tarımsal destekler daha da artırılmalı. Üretimi artırmalıyız. Biz bunu yapmazsak başka ülkelerin çiftçilerine destek vermiş oluruz. Onların ürünlerini almış oluruz.

Artık Türkiye’de ve dünyada fiyatlar paralellik kazanmaya başladı. Pazarlama için girdilerin düşürülmesi gerekiyor. Rekabet için bu şart. Başka türlü rekabet olmaz. Daha az maliyetle pazara sunmamız gerekiyor.

Çiftçi ürünlerinin pazarlanması gerekiyor

Tarım Kredi Kooperatifleri olarak ürünlerin pazarlanması konusunda ciddi atılımlar yaptık. Son yıllarda çiftçilerimizin ürünlerini almaya başladık başta hububat olmak üzere sözleşmeli üretime ağırlık verdik. Büyük marketlerle anlaşma yapıyoruz. 150 bin tonluk hububat sözleşmesi yaptık. Kiraz, domates, arpa ve ay çekirdeği gibi ürünler başta olmak üzere alıyoruz. Rusya’ya geçtiğimiz yıl domates sattık. Çiftçi ürününü pazarlama konusunda sıkıntıya girerse devreye girip alıyoruz, bu sayede kredi borçlarının ödenmesini de sağlıyoruz.

Artık gübresiz kalmayacağız

İran’daki Razi Gübre Fabrikalarının alınması dünya çapında yapılan bir hamle. Razi’yi bir şirketimiz aracılığıyla aldık. Devletimiz ciddi destek verdi. Cumhurbaşkanımız ve Başbakanımız desteklerini canlı şekilde gördük. Türkiye’de gübre fabrikası vardı. Ancak üretilen ürünlerin hammaddesinin yüzde 80’ni dışarıdan geliyordu. Hammadde konusunda dışa bağımlıydık. 2 yıldır başka komşu ülkelerimiz olmak üzere arayışa girdik. Rusya, Romanya Ukrayna, Tunus ve İran’da çalışma yaptık. İran’la ortak bir yatırım yapmak isterken, İran bize ‘özelleştirmeye çıkarıyoruz ihaleye katılın’ diye teklifte bulundu. Devletimizin üst düzey yetkilileriyle paylaştık. Tarım Bakanımızla İran seyahatimiz oldu ve teşvik ettiler, bizde fabrikayı ülkemize kazandırdık. Türk Çiftçisi artık gübresiz kalmayacak. Daha iyi maliyetle gübre alabilecektir. Türkiye bu fabrikayla çok şey kazandı. Türkiye, gübre konusunda Dünya piyasalarında söz sahibi oldu. Düne kadar randevu bile vermeyenler, hep sıkıntı çıkarıp fiyatları yükselten firmalar, geçtiğimiz günlerde Viyana’da bizimle görüşmek için sıraya girdiler. Şimdi ne olur beraber çalışalım diyorlar. Önümüzdeki günlerde tesis fiilen ve resmen bize geçmiş olacak. Genel kurulu yapılacak ve şirketin yönetimi bize devrolacak.

Dünyada gübre fiyatları son yıllarda ciddi yükseliş gösterdi. Bahar gübresinde bu zammı fiyatlara yansıtmadık, çünkü önlemler aldık. Güz gübresinde sıkıntı olabilir. Dap gübresi geçtiğimiz yıl içinde dünyada yüzde 170 artmış, Türkiye’de yüzde 90 artmış. Üre yüzde 92 artarken, Türkiye’de yüzde 64 arttı. Mümkün olduğu kadar artışları üreticimize yansıtmamaya çalıştık. Enerji kaynakları üretime dönüyor. Artışlar bundan dolayı. Arz-talep dengesi bozuldu. Gübre fiyatlarını stabil hale getireceğiz. Fabrikanın üretimini 6 milyon tona çıkaracağız. Sadece Türkiye’nin değil bölgenin de ihtiyacını karşılayacağız. Dünya fiyatlarını Razi’ye göre belirleyecek, ciddi bir oyuncu olacağız.

Yeni yatırımlarımız var!

Tarım Kredi olarak başka hamlelerde yapacağız. Türkiye’ye gübrenin nakli için lojistik bir firma oluşturacağız. Dubai’de pazarlama için uluslararası bir şirket kurmayı düşünüyoruz. Türkiye’de kuraklığı aşmak için ciddi yatırımlara başlıyoruz. Damla-sulama ürünlerinin araç ve gereçlerini üretimiyle ilgili palanlarımız var. Yine seracılık konusunda yatırımlarımız olacak. Antalya’daki plastik fabrikamızı büyüteceğiz. Önümüzdeki günlerde Antalya OSB içinde bir yatırıma imza atacağız. Yem ve gıda sektöründe yeni hamlelerimiz olacak. Balıkesir’de bulunan tesisimizi zeytin üreticilerimizin tüm ürünlerini işleyebilecek şekilde büyüteceğiz. İç Anadolu da yağ üreten tesisimizi büyüteceğiz ve çiftçilerimizin gelirini artıracağız. Türkiye’de çiftçilerimizin ihtiyaçlarına yönelik tüm araç ve gereçlerin üretiminde aktif olacağız. Ne gerekiyorsa yapacağız. Depolama tesislerine önem verdik, silolar yapıyoruz. Silolorda muhafaza edilecek sertifikalı tohum üretimimiz devam edecek. 80 bin ton sertifikalı tohum üretiyor ve çiftçilerimize ulaştırıyoruz. Sertifikalı tohum demek üretimin ve verimin artması demektir.

Ziraat Mühendisi istihdamını artıracağız

Son 4 yıla kadar ziraat mühendisi istihdamı hiç yapılmadı. Çok sayıda mühendimiz boşta kaldı, başka alanlara kaydılar. Sahada çiftçilerimizin yanında mühendis bulunmaz oldu. Ziraat fakültelerinin cazibesi kalmadı. Üniversitelerde en düşük puanlarda ziraat mühendisi alınır oldu. Ancak son yıllarda bakanlığımız ve Tarım Kredi olarak 2 bin 500 ziraat mühendisi aldık. Yine önümüzdeki günlerde 150 Ziraat Mühendisi daha alıp sahaya göndereceğiz. Bunların istihdam sorunu kalmayacak ve bu durum üretime yansıyacak. 2003 yılında 8 bin 500’lerde olan personel sayısı ile tüm üretim hacmimiz 330 trilyon civarındaydı. Bugün 5 bin 500 kişiyle 2 katrilyonlara ulaştık. Ciddi katkıları oldu. Şu anda işlemler sürüyor ve personel almayı sürdüreceğiz. Bakanlıkta sınav açarak, çok fazla sayıda eleman alacak.

AB uyum sürecini başarılı bir şekilde sürdürüyoruz

AB projelerini Türkiye’de uyguluyoruz. Geçtiğimiz yıl dört ayrı kooperatifte ciddi projeler yaparak hayata geçirdik. Islah ettiğimiz hayvanları çiftçilere dağıttık. Kırsal kalkınma projelerine destek veriyoruz. Uluslar arası Kooperatif Birlikleri üyesiyiz ve ilişkilerimizi iyi bir şekilde götürüyoruz. Ortak projelere imza atıyoruz. 

Türkiye bir numara…

Türkiye’de yetişen sebze ve meyve bir numaradır. Mikroklima iklimine sahip bir ülkeyiz. Bu en büyük avantajımız. Önemli bir coğrafyaya ve bölgeye sahibiz. Bizim sadece pazarlamada ve ambalajlama konusunda sıkıntımız var. Turizmde olduğu gibi en kısa zamanda gıda konusunda ülkemiz çok daha iyi konuma gelecektir. Ben umutluyum, asla umutsuz değilim. Tarım Kredi Kooperatifleri hep çiftçilerimizin yanında olacaktır. Bizi izlemeye devam etsinler. Ayrıca son olarak tarım sigortaları konusunda özen göstermelerini rica ediyorum. Ürünlerini sigortalatmaları halinde herhangi bir felaket durumunda sıkıntı içinde olmayacaklar. Afetsiz ve felaketsiz, bol ve bereketli bir hasat yılı diliyorum.

Tarımsal Sulama

Faizsiz tarla içi modern basınçlı sulama sistemi yatırımları

Bankamız; 2007/12012 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı dahilinde tarla içi basınçlı modern sulama sistemlerinin (damla ve yağmurlama sulama sistemlerinin) kurulması amacıyla,

- Damla/yağmurlama boruları ve ek parçaları, filtre sistemi, su pompası, gübre tankı ve işçilik konularında yatırım maliyetinin tamamına kadar

- Azami 5 yıl vade ile

- Kredi kullandırılacak araziler için ödenecek her türlü tarımsal destekleme bedellerinin Bankamıza temliki ve en az iki kişinin kefaleti ve/veya maddi teminat karşılığında FAİZSİZ yatırım kredisi kullandırmaktadır.

Bu amaçla kredi talebinde bulunacak üreticilerimizin;

- Sulama ekipmanlarını Bankamızla anlaşması bulunan bayilerden temin etmesi

- Kredi kullandırılan arazi için ödenecek her türlü tarımsal desteklemelerin Bankamıza temlik edildiğine ilişkin "Temlik Sözleşmesi" imzalaması gerekmektedir.

Kredi Konusu	Cari Tarımsal Kredi Faiz Oranı (%)	Uygulanacak İndirim Oranı (%)	İndirimli Faiz Oranı (%)
Tarla içi modern basınçlı sulama sistemleri (damla / yağmurlama sulama - yatırım)	17,5	100	0

Diğer Tarımsal Sulama Yatırımları

Bitki gelişmesi için gerekli olan ve doğal yağışlarla karşılanamayan suyun sağlanması ve değişik yöntemlerle toprağa verilmesini sağlamak amacıyla yatırım kredisi kullandırılmaktadır.

167 sayılı Yeraltı Suları Hakkında Kanun esaslarına göre su temini maksadıyla kazılar ve kuyular açılmasına yönelik yatırım kredisi taleplerinde; üreticilerimizin T.C.Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ilgili il/ilçe müdürlükleri veya ilgili il özel idareleri tarafından onaylanmış proje raporu ile Bankamıza müracaat etmeleri gerekmektedir.

Kredi Konuları	Cari Tarımsal Kredi Faiz Oranı (%)	Uygulanacak İndirim Oranı (%)	İndirimli Faiz Oranı (%)
Tarımsal Sulama ( Yatırım )	17,5	60	7
Diğer sulama sistemleri (derin kuyu açılması vb.-yatırım)	17,5	60	7

Bilgi İçin Tıklayınız

kaynak:ziraat bankası

Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Tebliği 2008-19 Açıklandı-İLK KISMI 

(6) Genel müdürlük tarafından program uygulamaları konusunda il müdürlüğünde konuyla ilgili görevli kişilere yönelik eğitim programı düzenlenir.

Yatırım başvurularının idari uygunluk açısından incelenmesi

MADDE 30 – (1) İl proje değerlendirme birimleri, öncelikli olarak proje başvuru evraklarını Ek-2’de yer alan "Başvuruların İdari Uygunluk Kontrol Listesi"ne göre eksiksiz ve tam olması yönünden inceler.

(2) Tam olarak teslim edilen başvurular ve ekleri, bu Tebliğin 31 ve 32 nci maddelerinde açıklanan, başvuranların ve projenin yeterliliği kriterleri açısından değerlendirmeye alınır.

Başvuru sahiplerinin, ortaklarının ve projelerin uygunluğu açısından incelenmesi

MADDE 31 – (1) Bu Tebliğin 13, 14 ve 15 inci maddelerinde belirtilen kriterlere göre başvuru sahiplerinin, eğer varsa ilişkili kurumların ve projenin uygunluğunun incelenmesi Ek-3 de yer alan "Başvuru Sahibi ve Projenin Uygunluk Değerlendirme Tablosu" kriterlerine göre yapılır.

(2) Bu Tebliğin 30 uncu maddesi ile bu madde uyarınca yapılan uygunluk kontrollerinde proje sahipleri tarafından verilmiş hiçbir evrakta düzeltme yapılmaz, yaptırılması talep edilmez ve uygunluk kriterlerini sağlamayan ve eksik proje başvuruları değerlendirme dışında tutulur.

Başvuruların il bazında ön değerlendirme kriterleri açısından değerlendirilmesi

MADDE 32 – (1) Ekonomik yatırımlara yönelik proje başvurularının il bazında yapılacak ön değerlendirmelerinde, başvuru sahibinin niteliği, yatırım yerinin karakteristiği, yaratacağı istihdam sayısı, il mastır planları ve ilin öncelikli proje konusu gibi kriterler göz önüne alınır.

(2) Ekonomik yatırımlara yönelik ön değerlendirme kriterleri Ek-4/a’da belirtilmiştir. Proje ön değerlendirme kriterlerinden toplam olarak altmış ve üzerinde proje puanı almış olan başvurular genel değerlendirmeye alınır.

(3) Mevcut sulama tesislerinin toplu basınçlı sulama tesislerine dönüştürülmesine yönelik proje başvurularının il bazında yapılacak ön değerlendirmelerinde yararlanıcı sayısı, finansman şekli gibi kriterler göz önüne alınır.

(4) Mevcut sulama tesislerinin toplu basınçlı sulama tesislerine dönüştürülmesine yönelik proje başvuruları ön değerlendirme kriterleri Ek-4/b’de belirtilmiştir.

(5) Basınçlı sulama sistemi proje başvuruları ön değerlendirme kriterlerinden toplam olarak altmış ve üzerinde proje puanı almış olanlar hibe desteğine uygun görülür.

(6) Basınçlı sulama sistemine yönelik proje başvurularında işletme planları istenmediği için genel değerlendirme kriterlerine göre değerlendirme yapılmaz.

(7) Proje ön değerlendirme kriterlerinden toplam olarak altmış ve üzerinde proje puanı almış olan proje başvuruları için il proje değerlendirme birimi tarafından teknik yapılabilirlik, yatırım faaliyetine uygunluk, maliyetlerin piyasa fiyatlarına uygunluğu, çevresel değerlendirme gibi il düzeyinde hibe sözleşmesi akdinden sonra verilecek ruhsat, izin ve benzeri yasal zorunluluklar açısından ilgili birimlerce incelemeler yaptırılmalı ve inceleme sonuçları bir rapora bağlanmalıdır.

(5) İl müdürlükleri bünyesinde, programın uygulanması amacıyla kurulmuş il proje yürütme birimlerinde görevlendirilen personel de gerek duyulması halinde il proje değerlendirme biriminde görev alabilir.

Genel değerlendirme kriterleri

MADDE 33 – (1) Proje ön değerlendirme kriterlerinden toplam olarak altmış ve üzerinde proje puanı almış olan ve il proje değerlendirme birimi tarafından hazırlanan bu Tebliğin 32 nci maddesinde açıklanan rapor kapsamında uygun ve yeterli görülen proje başvuruları, Ek-5 de yer alan "Genel Değerlendirme Cetveli" kriterlerine göre puanlandırılır ve bu puanlamalarda;

a) Projenin uygulandığı dönem boyunca faaliyetlerini sürdürebilmeleri ve gerekirse projenin finansmanını sağlayacak istikrarlı ve yeterli mali kaynaklara sahip olmaları,

b) Teklif edilen projeyi başarıyla tamamlayabilmek için gereken profesyonel yeterliliklere sahip olmaları,

dikkate alınır.

(2) Ayrıca, projenin uygunluğu, teklif çağrısında belirtilen amaçlarla tutarlı olması, kalitesi, katma değeri, sürdürülebilirliği ve maliyet etkinliği gibi unsurlar da gözetilir.

(3) Genel değerlendirme kriterleri puanlama amacıyla bölümlere ve alt bölümlere ayrılmıştır. Her alt bölüme, aşağıdaki kurallar uyarınca 1 ve 5 arasında bir puan verilecektir:

1 = Çok zayıf,

2 = Zayıf,

3 = Yeterli,

4 = İyi,

5 = Çok iyi.

(4) En yüksek puanları almış olan başvurulara öncelik verilir.

(5) Ek-5 "Genel Değerlendirme Cetveli"nde yer alan "Bölüm 1. Mali Yapısı ve Proje Gerçekleştirebilme Kapasitesi" kriterlerinden asgari yeterli puanı oniki olacaktır. Toplam onikiden daha az puan alındığı takdirde teklifin değerlendirilmesine devam edilmez.

(6) Ek-5 "Genel Değerlendirme Cetveli"nde yer alan "Bölüm 2. Uygunluk" kriterlerinden asgari yeterli puanı onsekiz olacaktır. Toplam onsekizden daha az puan alındığı takdirde teklifin değerlendirilmesine devam edilmez.

(7) Genel değerlendirme kriterlerinden toplam altmışbeş ve üzeri puan alan yatırım tekliflerinin değerlendirilmesine devam edilir.

İl proje değerlendirme raporu

MADDE 34 – (1) Proje başvurusunda bulunmuş ve değerlendirme süreçlerinde incelenmiş tüm yatırım tekliflerine ait il proje değerlendirme birimi tarafından hazırlanan genel değerlendirme raporunun bir sureti, il müdürlüğü vasıtasıyla Genel Müdürlüğe gönderilir.

(2) Başvuru sahiplerine ait başvuru dosyalarının tümü il müdürlükleri tarafından muhafaza edilir. Ancak Genel Müdürlük gerekli gördüğü takdirde ilgili dosyaların bir sureti ve/veya elektronik kopyasını il müdürlüğünden ister.

Hibe başvurusunun reddedilme nedenleri

MADDE 35 – (1) İl proje değerlendirme birimi tarafından değerlendirme kriterlerine göre yapılan inceleme sonucu alınan proje başvurularının reddedilme kararı, tüm projelerle ilgili Bakanlık onayı tamamlandıktan sonra il müdürlüğü tarafından proje sahiplerine bildirilir.

(2) Başvuruyu reddetme kararının aşağıdaki gerekçelere dayanması zorunludur:

a) Başvurunun müracaat tarihinden sonra alınması,

b) Başvurunun eksik veya belirtilen usul ve esaslara göre uygun hazırlanmaması,

c) Başvuru sahibinin ve ortaklarının uygun şartlara sahip olmaması,

ç) Teklif edilen faaliyetin program kapsamında olmaması,

d) Teklifin uygulama için öngörülen azami süreyi aşması,

e) Hibeye esas proje tutarının ve talep edilen katkının duyurulmuş olan azami miktarı aşması,

f) Teklifin teknik yapılabilirlik, yatırım faaliyetine uygunluk, maliyetlerin piyasa fiyatlarına uygunluğu, çevresel değerlendirme gibi kriterler ile ruhsat, izin ve benzeri yasal zorunluluklar için uygun olmaması ve/veya yetersiz olması,

g) Başvuru formu ve ekleri içindeki bütçe rakamlarının birbirleri ile tutarsız olması,

ğ) Teklifin, ön değerlendirme kriterlerine göre diğer tekliflerden daha yetersiz olması.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Nihai Değerlendirme Kararı ve Hibe Sözleşmesi

Nihai değerlendirme kararı

MADDE 36 – (1) Programın finansmanı için tahsis edilmiş ödenek tutarının, ekonomik faaliyetler ve basınçlı sulama yatırımlarına kullandırılacak oran ve/veya tutarının Bakanlık tarafından belirlenmesinden sonra, başvuru sayısına ve proje için tahsis edilmiş bütçe kaynaklarına bağlı olarak, merkez proje değerlendirme komisyonu tarafından iller ve konu başlıkları içerisinde bir denge oluşturmak amacıyla değerlendirilir.

(2) Bu değerlendirmede, bütçe durumuna göre illerin tarımsal potansiyeli, kalkınmışlık durumu ve başvuru proje sayıları dikkate alınarak yapılacak hesaplama ile Genel Müdürlükçe belirlenecek sayıda projeye onay verilir. Ayrıca onay verilmiş olup da hibe sözleşmesi imzalamayan veya vazgeçen yatırımcıların yerine yedekleri de belirlenir. Yüksek puan almış başvuruların hibe desteğinden öncelikle yararlandırılması amaçlanır. Ancak %10 oranında Bakanlıkça belirlenecek özellikli projelere öncelik verilir.

(3) Merkez proje değerlendirme komisyonu tarafından yapılan değerlendirme, Genel Müdürlüğün onayı ile kesinleşir.

(4) Bakanlığın bir başvuruyu reddetme ya da hibe vermeme kararı kesindir.

Değerlendirme sonuçlarının açıklanması

MADDE 37 – (1) Değerlendirmenin onaylanmasından sonra, kesin kararı Genel Müdürlük il müdürlüklerine yazılı olarak bildirir.

(2) İl müdürlükleri kendilerine iletilen değerlendirme kesin kararını, proje sahiplerine on gün içerisinde iadeli taahhütlü posta ile yazılı olarak iletir.

Tatbikat projeleri ve kesin bütçelerin hazırlanması

MADDE 38 – (1) Proje teklifleri hibe desteği kapsamında değerlendirilen proje sahipleri, hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra onsekiz ay içerisinde yatırımlarını tamamlamak zorundadır.

(2) Proje başvuru aşamasında özellikle inşaat işlerine yönelik mimari ve tatbikat projelerini hazırlamamış olan proje sahipleri hibe sözleşmesi imzalamadan önce mutlaka tatbikat projelerini hazırlatmak, ilgili yasalar gereğince alınması gerekli izin, ruhsat ve onay işlemlerini tamamlamak zorundadırlar.

(3) Proje başvuru hazırlığı, başvuru son tarihi ve değerlendirme kesin kararının bildirimi arasında geçen sürede ve/veya tatbikat projelerinin hazırlanması sonucunda oluşacak girdi fiyatlarındaki değişimlerden dolayı proje sahipleri hibe sözleşmesi öncesi bütçe revizyonu talebinde bulunabilirler.

(4) Bütçe değişiklik talepleri kesinlikle hibeye esas proje tutarında bir artırıma neden olamaz. Ancak, hibeye esas proje tutarında artırım yapmamak şartıyla toplamı oluşturan gider kalemleri arasında değişiklikleri içerebilir.

(5) Hibeye esas proje tutarının üzerinde bütçe artırım talepleri ancak proje başvuru sahibinin bu miktar işi ayni ve/veya nakdi olarak hibe desteği dışında % 100 kendisinin finanse etmesi ve/veya gerçekleştirmesi koşuluyla kabul edilebilir.

(6) Proje başvuru aşamasında tatbikat projeleri, ilgili yasalar gereği alınması gerekli izin, ruhsat ve onay işlemlerini tamamlamış proje sahipleri ile bütçe revizyon talebinde bulunmayan proje sahipleri değerlendirme kesin kararı bildirimini takiben il müdürlükleri ile hibe sözleşmesi imzalar.

Hibe sözleşmesi

MADDE 39 – (1) Hibe sözleşmesi, il müdürleri ile proje başvurusunda bulunan yatırım sahipleri arasında akdedilir,

(2) Hibe sözleşmesi içerik ve formatı Bakanlık tarafından yayımlanan uygulama rehberinde tüm taraflara önceden duyurulur.

(3) Proje sahiplerinin hibe kaynaklarından yararlanabilmesi için hibe sözleşmesini imzalaması önkoşuldur.

(4) Kendilerine yapılan bildirimi takip eden üç ay içerisinde il müdürlükleri ile hibe sözleşmesi imzalamayan veya hibe sözleşmesi eki dokümanları tamamlayamayan yatırımcıların proje başvuruları ve bunlara ilişkin değerlendirme sonuçları iptal edilir.

(5) Yatırımcı tarafından teslim edilen hibe sözleşmesi ve proje dosyası il müdürlüklerince incelenir ve uygun bulunursa yatırımcıya teminatla ilgili belgeyi ibraz etmesi kaydıyla projesinin onaylandığı bildirilir.

(6) Proje uygulamadan vazgeçen, projesi reddedilen ve belirtilen süresi dahilinde hibe sözleşmesini imzalamayan yatırımcıların yerine yedek listeden sırasıyla Tebliğ tarihinden itibaren üç aylık süre verilmek şartıyla hibe sözleşmesi imzalamaya davet edilir.

Hibe sözleşmelerinde teminat alınması

MADDE 40 – (1) Ekonomik yatırımlarda proje sahibi, hibeye esas proje tutarının %10’u tutarında ve süresiz banka teminat mektubunu il müdürlüğüne verir veya hibe sözleşmesinde belirtilen hibeye esas proje tutarının %5’ini il müdürlüğü adına açılacak bir hesaba yatırır. Teminatlar; hibe sözleşmesinin imzalanmasından sonra yatırımcıya yapılan tebligatı takiben yatırılır. Yatırımcı teminatını il müdürlüğüne ibraz ettikten sonra projesi onaylanmış kabul edilir.Teminatını ibraz etmeyen yatırımcının projesi onaylanmış sayılmaz.

(2) Teminat tutarı, kısmi banka teminat mektubu veya birden fazla banka teminat mektubu olarak düzenlenebilecektir. Ancak bu durumda toplam tutar mutlaka hibeye esas proje tutarının %10 u tutarından az olamaz.

(3) Teminat mektubu veya hesaba yatırılan tutar, hibe sözleşmesinde yatırımcı tarafından taahhüt edilen ayni katkının da başvuru sahibi tarafından tamamlanması ve proje uygulamasının sona ermesinden sonra proje sahibinin talebi üzerine il müdürlüğünce iade edilir.

(4) Hibe sözleşmesinin, sözleşmede yer alan nedenlerle fesih edilmesi halinde teminat mektubu veya hesapta bulunan meblağ Hazine adına irat kaydedilir.

Hibe sözleşmesi akdi

MADDE 41 – (1) Hibe sözleşmesi, il müdürlüğü ve proje sahipleri arasında üç adet olarak akdedilir. Hibe sözleşmesinin taraflarca imzalanmış bir adedi il müdürlüğü tarafından Genel Müdürlüğe gönderilir. Bir adedi de proje sahibince muhafaza edilir.

Hibenin nihai tutarı

MADDE 42 – (1) Hibenin azami miktarı hibe sözleşmesinde gösterilecek ve önerilen bütçeye dayanacaktır. Hibe sözleşmesinde yer alan azami tutar üst limit niteliğindedir. Hibenin nihai tutarı, fiili gerçekleşmeler ve tahakkuklar sonrasında ortaya çıkar.

(2) Hibe miktarları, bu Tebliğin 16 ve 17 inci maddelerinde belirtilen tutar ve oranları kesinlikle aşamaz.

Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi

MADDE 43 – (1) Proje sahibi, projeyi hibe sözleşmesi koşullarına uygun olarak icra etmediği takdirde Bakanlığın ödemeleri askıya alma ve/veya hibe sözleşmesini feshetme hakkı saklıdır. Bu durumda Bakanlık, ayrıca hibe miktarını azaltabilir ve/veya hibe kaynaklarından ödenmiş olan meblağların tamamen veya kısmen geri ödenmesini talep edebilir.

(2) Hibe sözleşmeleri devredilemez. Ancak yatırım sahibinin vefatı halinde talep etmeleri durumunda kanuni mirasçılar ile hibe sözleşmesi tadil edilerek uygulamalara devam edilir.

ONUNCU BÖLÜM

Uygulamalar, Satın Almalar ve Ödemeler

Proje uygulamalarının izlenmesi

MADDE 44 – (1) Proje sahipleri, hibe sözleşmesi akdinden sonra, teklif ve kabul edilen projeyle hibe sözleşmesi hükümlerine göre projeyi uygulamaya başlar.

(2) Projelerin uygulamalarının kontrolü ve izlenmesi, il proje yürütme birimlerince yapılır. Bu birimler gerek olması durumunda ilgili kamu kurumu elemanları ile takviye edilir.

(3)Proje uygulamalarının kontrolü ve izlenmesi ihtiyaç duyulduğunda Genel Müdürlükçe de yapılır.

(4)Proje uygulamalarının hibe sözleşmesi hükümlerine uygun olarak yürütülmediğinin tespiti halinde, proje sahiplerine on gün içerisinde uygulamaların hibe sözleşmesi hükümlerine uygun olarak yürütülmesi konusunda il müdürlüğü tarafından bir ihtar yazısı yazılır ve konu hakkında Genel Müdürlük bir hafta içerisinde bilgilendirilir.

(5) Yazının karşı tarafa Tebliğ tarihini izleyen bir ay içerisinde projenin hibe sözleşmesi hükümlerine uygun olarak yürütülmediğinin tespit edilmesi halinde, hibe sözleşmesi fesih süreci il müdürlüğü tarafından başlatılır ve Bakanlık bilgilendirilir.

Uygulama sözleşmeleri

MADDE 45 – (1) Proje sahipleri, proje uygulamasında yapacakları her türlü mal, makine ve ekipman, malzeme ve inşaat işi satın alma ihalelerinde, Bakanlık tarafından yayımlanan satın alma el kitabında belirtilen kurallara uygun hareket ederler. Danışmanlık alımı bu madde kapsamı dışındadır ve doğrudan temin yoluyla sağlanır.

(2) Yatırımcılar tarafından hazırlanacak ihale dokümanları keşif bedelleri, ihale sonucunda imzalanacak uygulama sözleşmeleri tutarları ve uygulamalara ilişkin hak ediş tutarları, hibe sözleşmesinde o gider için belirtilmiş tutarın kesinlikle üstünde olamaz.

(3) Proje sahipleri, hibe sözleşmesi hükümleri ve proje tekliflerine uygun olarak yaptıkları inşaat, mal, makine, ekipman ve malzeme alımlarına ilişkin ihale ile ilgili belgelerin aslı ve bir suretini yüklenicilerle sözleşme yapmadan önce, il proje yürütme birimlerine verirler.

(4) Yatırımcılar tarafından gerçekleştirilecek tüm satın alım işlemlerine yönelik olmak üzere, mutlaka il müdürlüklerinin yazılı uygunluk görüşü alınır. Uygunluk görüşü verilen satın alımlara ait ihale belgelerinin sureti yatırımcıya verilir.

(5) Uygun görüş verilmiş satın alım işlemlerine ait dosyalar il müdürlüklerinde muhafaza edilir.

(6) Satın alım dokümanlarının il müdürlükleri tarafından yazılı olarak uygun bulunmasından sonra, proje sahibi, yüklenici ile sözleşme yaparak sipariş mektubunu düzenler.

(7) Satın alım dokümanlarının il proje yürütme birimi tarafından yapılan incelemesinde, işlemlerin uygun bulunmaması durumunda, proje sahibi satın alım işlemini uyarılar doğrultusunda yeniler.

(8) Proje sahipleri, onay yazısının kendilerine Tebliğinden sonra, yüklenicilere gönderilen sipariş mektubu ile imzalanan sözleşmelerin aslı ve suretini, il proje yürütme birimlerine ilgili sözleşmeler imzalandıktan sonra en geç iki hafta içinde teslim eder. Belgelerin suretlerinin aslına uygunluğu onaylandıktan sonra belgelerin asılları proje sahiplerine iade edilir.

(9) İhale ile ilgili tüm belgeler, ihale sürecinin Bakanlıkça belirlenmiş satın alım kurallarına uygun olarak yapıldığını belirten bir yazı ile birlikte istenmesi durumunda, sonradan inceleme amacıyla, il proje yürütme birimleri tarafından Genel Müdürlüğe gönderilir.

(10) Gerektiği takdirde yatırımcılar tarafından gerçekleştirilen tüm satın alım dokümanları Genel Müdürlükçe yerinde de sonradan incelenebilir.

Proje harcamalarının kontrolü

MADDE 46 – (1) Proje sahipleri, satın alınan mal, danışmanlık hizmet ve inşaat işlerine ait fiili gerçekleşmelerden sonra uygulama sözleşmelerinde belirtilen dönemlerde düzenlenen ödeme taleplerini il müdürlüğüne iki nüsha halinde teslim eder. 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, 17/7/1964 ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş irsaliye, serbest meslek makbuzu, fatura, ücret bordrosu gibi belgeler ile proje sahipleri tarafından ödenmesi gereken meblağın ödendiğine dair banka dekontu ve mal veya hizmetin alındığına dair belgeleri ödeme talebi ekinde il müdürlüğüne sunar. Ayrıca yatırımcılar proje ile ilgili gelişmeleri içeren ilerleme raporlarını üç ayda bir iki nüsha halinde il müdürlüğüne vermekle yükümlüdürler. İl ilerleme raporu üç ayda bir il müdürlüklerince Genel Müdürlüğe gönderilir.

(2) İl proje yürütme birimi; onbeş gün içerisinde ödeme belgelerini hibe sözleşmesi, mevzuat ile proje amaçlarına uygunluğu açısından kontrol edip onayladıktan sonra, yatırımlarla ilgili ödeme talep icmalleri aylık olarak Genel Müdürlüğe gönderilir. Ödeme talep formu ekindeki, asıllarına uygunluğu onaylanmış bir suretini, uygulamaların ilgili mevzuat, Bakanlıkça belirlenmiş satın alım usullerine uygun olarak yapıldığını ve yatırımcının kendi katkısını ödediğini teyit eden banka dekontu, mal ve hizmetlerin uygulama sözleşmelerine ve hibe sözleşmesine uygun olarak gerçekleştiğini belirten belgeler İl Müdürlüğü tarafından muhafaza edilir.

Ödemeler

MADDE 47 – (1) İl müdürlüklerince gönderilen ödeme icmal talepleri Genel Müdürlükçe yüklenicinin hesabına aktarılır.

(2) Son ödeme talebinden önce ayni katkıların yatırımcı tarafından belgelendirmek suretiyle yerine getirilmiş olması gereklidir.

(3) Yatırımcı son ödeme talebi ile birlikte çalışma izin ve ruhsatı ile Yapı Kullanma İzin Belgesi, demirbaş kaydı ve ulusal mevzuat gereği alınması gereken diğer izin ve ruhsatları il müdürlüğüne ibraz etmelidir.

Proje hesapları

MADDE 48 – (1) Proje sahibi, projenin uygulanmasına ilişkin hesaplara ait doğru ve düzenli kayıtları tutar. Proje sahibi, nihai ödemenin yapıldığı tarihten sonra üç yıl boyunca bu kayıtları saklamakla yükümlüdür.

Hibe sözleşmesinde yapılacak değişiklikler

MADDE 49 – (1) Hibe sözleşmesinin imzalanmasından sonra, projenin uygulamasını zorlaştıracak veya geciktirecek herhangi bir durum veya bir mücbir sebep söz konusu ise, hibe sözleşmesi uygulamanın herhangi bir safhasında değişikliğe uğrayabilir ve/veya proje uygulamasının tamamı veya bir kısmı askıya alınabilir.

(2) İhale öncesi, proje uygulamalarına ilişkin değişiklikler, hibe sözleşmesine yapılacak yazılı bir ekle belirtilir. Proje değişiklikleri kesinlikle hibeye esas toplam proje tutarında bir artışı öngöremez ve proje başvuru değerlendirme kriterleri bakımından toplam proje puanını azaltacak değişiklikleri içermez. Proje başvuru konusu değiştirilemez.

(3) Hibe sözleşmesi değişim isteğinin kabul edilebilmesi için, gerekçelerinin detaylı olarak açıklanması, gerekirse belgelerle desteklenmesi gerekir. Söz konusu değişiklikler, proje teklifi alınmasından uygulama sözleşmelerinin imzalanmasına kadar geçen süreç aynı şekilde izlenerek gerçekleştirilir.

(4) Proje sahibi değişiklik talebini il müdürlüğüne iletir. İl müdürlüğü tarafından değişiklik talebinin uygun görülmesi halinde uygun görüş yatırımcıya bildirilir. İl müdürlüğü tarafından uygun görüş bildirilen proje değişiklikleri takip eden ilk İl İlerleme Raporunda gerekçeleri ile Genel Müdürlüğe bildirilir.

Bütçe içi değişiklikler

MADDE 50 – (1) Hibe sözleşmesinde bütçe içi değişiklikler, hibeye esas toplam proje tutarında bir artışa yol açmamak ve projenin temel amacını etkilememek şartıyla, yalnız bir kereye mahsus olmak üzere yapılabilir.

(2) Bütçe içi değişiklikler, mal, inşaat işleri ve danışmanlık hizmet alımları bütçe kısıtlarına aykırı olmaz.

(3) Bütçe içi değişiklikler, proje başvuru değerlendirme kriterleri bakımından toplam proje puanını azaltacak değişiklikleri içermez.

(4) Mal ve inşaat işlerine ait bütçe kalemleri arasındaki değişiklikler, artırım yapılan bütçe kalemi tutarında en fazla %20 oranında değişiklik gerçekleştirilebilir. Danışmanlık hizmet alımları mal ve inşaat ile ilgili bütçe kalemlerine aktarılamaz.

(5) Yukarıda belirtilen bütçe revizyonlarında, proje sahibi bütçe değişikliği önerisini gerekçeleri ile il müdürlüğüne bildirir. İl müdürlüğü tarafından uygun görüş bildirilen bütçe revizyonları takip eden ilk İl İlerleme Raporunda gerekçeleri ile Genel Müdürlüğe bildirilir.

Uygulama sorumluluğu

MADDE 51 – (1) Yatırımların proje amaçlarına uygun olarak yapılmasından, uygulamaların hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilmesinden, doğru olarak belgelendirilmesinden ve belgelerin muhafazasından yatırımcılar sorumludur.

(2) Yatırımcılarca gerçekleştirilecek projelerin amaçlarına uygun olarak yapılmasından, uygulamaların hibe sözleşmesinde belirtilen usul ve esaslara göre gerçekleştirilmesinin izlenmesinden, uygulamaya yönelik olarak düzenlenecek tüm belgelerin onaylanmasından ve birer suretinin muhafazasından il müdürlükleri sorumludur.

Proje ile sağlanan ekipmanların mülkiyeti

MADDE 52 – (1) Proje sahibi, hibe sözleşmesi kapsamında sağlanmış tesis, makine, ekipman, teçhizat ve diğer malzemelerin mülkiyeti ve amacını proje yatırımının bitiminden üç yıl sonrasına kadar değiştiremez.

(2) Söz konusu makine, ekipman ve diğer malzeme yine üç yıl süre ile projenin uygulandığı bölgede kalacaktır, yer değiştirme gerekmesi halinde Bakanlığın yazılı onayı alınması gerekir.

ONBİRİNCİ BÖLÜM

Denetim ve Cezai Hükümler

Denetim

MADDE 53 – (1) Program kapsamında yapılan tüm işlemler Bakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından denetlenir. Bu denetimler sırasında yapılan işlemlere ait talep edilen tüm bilgi ve belgeler kendilerine sunulur.

Cezai hükümler

MADDE 54 – (1) Haksız ödendiği tespit edilen hibe ödemeleri ile ilgili alacaklar ödemenin yapıldığı tarihten itibaren, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun Hükümlerine göre hesaplanarak, gecikme zammı ile birlikte aynı Kanun hükümlerine göre ilgililerden tahsil edilmek üzere gerekli birimlere intikal ettirilir.

ONİKİNCİ BÖLÜM

Son Hükümler

Programın uygulanmasına ilişkin yayınlar

MADDE 55 – (1) Bu Tebliğ gereği, programın genel uygulama usul ve esaslarına açıklık getirmek, destek sağlamak amacıyla Genel Müdürlük tarafından uygulama rehberleri, el kitapları, genelgeler ve Ek-1 de verilen internet adresinde "Sıkça Sorulan Sorular ve Cevaplar" yayınlanır. Bu yayınlar Tebliğde belirtilen genel uygulama usul ve esaslarını bütünler.

Yürürlük

MADDE 56 – (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 57 – (1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Tebliği DEVAMI, EKLERİ ve Tamamı İçin Tıklayınız

Tarım ve Köyişleri Bakanlığından:

KIRSAL KALKINMA YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİ PROGRAMI ÇERÇEVESİNDE TARIMA DAYALI YATIRIMLARIN  DESTEKLENMESİ TEBLİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin amacı; doğal kaynakların korunmasını dikkate alarak, kırsal alanda gelir düzeyinin yükseltilmesi, tarımsal üretim ve tarımsal sanayi entegrasyonunun sağlanması, tarımsal pazarlama altyapısının geliştirilmesi, gıda güvenliğinin güçlendirilmesi, kırsal alanda alternatif gelir kaynaklarının oluşturulması, basınçlı sulama sistemlerinin geliştirilmesi, yürütülmekte olan kırsal kalkınma çalışmalarının etkinliklerinin artırılması ve kırsal toplumda belirli bir kapasitenin oluşturulmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Tebliğ, kırsal alanda ekonomik ve sosyal gelişmeyi sağlamak için, gerçek ve tüzel kişilerin ekonomik faaliyete yönelik yatırımları ile basınçlı sulama sistemlerinin geliştirilmesi amacıyla yapılması gerekenlere ilişkin hususları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Tebliğ; 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununa dayanılarak,

(2) Bakanlar Kurulunca alınan ve 15/2/2006 tarihli ve 26081 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2006/10016 sayılı "Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Hakkında Karar"ına paralel olarak, hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Tebliğde geçen;

a) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,

b) Genel müdürlük: Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğünü,

c) Gerçek kişi başvurusu ve yatırımı: Belirlenmiş nitelikleri taşıyan birey tarafından yapılacak başvuru ve gerçekleştirilecek yatırımları,

ç) Tüzel kişi başvurusu ve yatırımı: Belirlenmiş nitelikleri sağlayan bireyler tarafından yasal olarak oluşturdukları ortaklıklar tarafından yapılacak başvuru ve gerçekleştirilecek yatırımları,

d) Hibe sözleşmesi/protokolü: Proje sahipleri ile İl Müdürlüğü arasında imzalanan ve hibeden yararlanma esasları ile tarafların yetki ve sorumluluklarını düzenleyen sözleşmeyi/protokolü,

e) Hibeye esas proje tutarı: Tebliğde belirtilen kriterleri sağlayan hibe desteği verilecek giderler toplamını,

f) İl müdürlüğü: İl tarım müdürlüğünü,

g) İl proje değerlendirme birimi: Vali yardımcısı başkanlığında; il tarım müdürlüğü, il bayındırlık ve iskan müdürlüğü, il özel idaresi, ticaret borsası, sanayi ve ticaret odası ve ziraat odası başkanlığı ile proje konusuna göre belirlenecek diğer ilgili üniversite, sivil toplum kuruluşu ve kamu kurumu temsilcilerinden oluşan birimi,

ğ) İl proje yürütme birimleri: İl düzeyinde proje hazırlanması aşamasında proje sahiplerine program hakkında bilgi vermek üzere il müdürlükleri bünyesinde en az 3 kişiden oluşan, gerektiğinde ilgili kamu kuruluşları elemanları ile takviye edilen ekibi ve hibe sözleşmesinin akdinden sonra projelerin uygulamasını bu Tebliğ hükümleri doğrultusunda kontrol edecek, izleyecek ve değerlendirecek birimi,

h) Program : Kırsal kalkınma yatırımlarının desteklenmesi programını,

ı) Merkez proje değerlendirme komisyonu: İl proje değerlendirme birimlerince yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda uygun görülen proje başvurularını, Bakanlık tarafından belirlenecek esaslar çerçevesinde başvuru sayısına ve proje için tahsis edilmiş bütçe kaynaklarına bağlı olarak, iller ve proje konuları arasında bir denge sağlamak amacıyla Genel Müdürlükçe oluşturulacak komisyonu,

i) Proje toplam tutarı: Program kapsamında hibe desteğine esas olan proje tutarı ile tamamı yatırımcı tarafından gerçekleştirilen ayni katkı tutarlarının hepsini kapsayan harcamalar toplamını,

j) Tarımsal ürün: Tütün hariç tüm bitkisel ürünleri, hayvansal ürünleri ve su ürünlerini,

k) Yatırım projeleri: Hibe desteğinden yararlanabilmek için belirlenmiş nitelikleri sağlayan gerçek ve tüzel kişilerin gerçekleştirecekleri katılımcı yatırım projelerini,

l) Yatırımcı: Bu Tebliğ kapsamında proje hazırlayıp başvuruda bulunan gerçek ve tüzel kişileri,

m) Yüklenici: Hibe sözleşmesi akdedilen yatırım projesi kapsamında yatırımcılar tarafından satın alınacak mal, makine, ekipman, malzeme danışmanlık hizmeti ve inşaat işlerini sağlayan bağımsız kişi ve kuruluşları,

n) Uygulama sözleşmesi: Yatırımcılar ile proje kapsamında satın aldıkları mal, makine, ekipman, malzeme, hizmet ve inşaat işlerini sağlayan yükleniciler arasında yapılacak akdi,

o) Proje danışmanı: Projenin başından sonuna kadar bütün iş ve işlemleri takip edecek yeterliliğe sahip ve bünyesinde lisans mezunu personel bulunduran firmaları veya en az lisans mezunu kişileri,

ö) İlerleme raporu: Yatırımcı tarafından üç ayda bir hazırlanıp il müdürlüğüne teslim edilen raporu,

p) İl ilerleme raporu: il müdürlüğü tarafından ilerleme raporuna göre hazırlanan ve genel müdürlüğe gönderilecek olan icmali,

r) Basınçlı sulama sistemi: Aynı su kaynağını kullanarak çok sayıda tarım işletmesine hizmet veren, sulama suyunu kaynaktan tarla başına kadar belirli basınç altında iletildiği boru hatlarından hidrantlarla tarla başında suyun alındığı ana sulama sistemlerini,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı Uygulama Birimleri

Genel müdürlük

MADDE 5 – (1) Bu Tebliğ kapsamındaki çalışmaların izlenmesinden Bakanlık adına Genel Müdürlük sorumludur. Program kapsamında yapılacak çalışmaların kontrolüne, idari, mali, mühendislik ve çevresel uygulamalarla uyumlu bir şekilde yürütülmesine destek verir.

(2) Program ile ilgili olarak, yıllık yatırım programı ve bütçe teklifi hazırlıkları, bu tekliflerin ilgili Bakanlık birimlerine iletilmesi ve bu tekliflerin kabulü için gerekli çalışmalar, Genel Müdürlük tarafından gerçekleştirilir.

İl proje yürütme birimi

MADDE 6 – (1) İl düzeyinde proje hazırlanması aşamasında proje sahiplerine program hakkında bilgi vermek üzere il müdürlükleri ve ilgili kamu kurumları temsilcilerinden oluşturulur. Yatırımcılara proje başvuru hazırlama dönemlerinde kabul edilebilir ve yeterli nitelikleri sağlayan proje başvurularının hazırlanması konusunda gerekli bilgiyi sağlamak görevinde bulunurlar.

(2) Proje başvurularının değerlendirilmesinin tamamlanması ve başvuruların hibe sözleşmesine bağlanmasından sonra gerek duyulan ilgili kamu kuruluşları elemanları ile de takviye edilerek, projelerin uygulamasını bu Tebliğ, yürürlükteki ilgili mevzuat ve bu amaçla Genel Müdürlük tarafından hazırlanarak yayımlanacak rehber ve genelgeler hükümleri doğrultusunda kontrol eder, izler ve değerlendirir.

İl müdürlüğü

MADDE 7 – (1) İl müdürlüğü program kapsamındaki çalışmaların Bakanlık adına bu Tebliğin 51 inci maddesinde belirtilen sorumlulukları idari, mali, mühendislik ve çevresel uygulamalarla uyumlu bir şekilde yürütülmesini ve program kapsamında yapılacak tüm çalışmaların il bazında uygulanmasını, sekretaryasını ve koordinasyonunu sağlar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı Yatırım Konuları, Yatırım Süresi

Kırsal kalkınma yatırımlarının desteklenmesi konuları

MADDE 8 – (1) Program çerçevesinde tarıma dayalı yatırımların desteklenmesi ile ilgili aşağıdaki konuları kapsar.

a) Ekonomik yatırımlar,

b) Basınçlı Sulama Sistemi yatırımları.

Ekonomik yatırımlar destekleme programı yatırım konuları

MADDE 9 – (1) Ekonomik yatırımlar destekleme programı kapsamında;

a) Tarımsal ürünlerin işlenmesi, depolanması ve paketlenmesine yönelik yeni yatırım tesislerinin yapımı,

b) Tarımsal ürünlerin işlenmesi, depolanması ve paketlenmesine yönelik mevcut faal olan veya olmayan tesislerin kapasite artırımı ve teknoloji yenilenmesine yönelik yatırımlar,

c) Tarımsal ürünlerin işlenmesi, depolanması ve paketlenmesine yönelik kısmen yapılmış yatırımların tamamlanmasına yönelik yatırımlar,

ç) Alternatif enerji kaynakları kullanan seraların yapımına yönelik yatırımlar,

desteklenir.

(2) Ekonomik yatırımlar programı kapsamında tarımsal ürünlerin üretimine yönelik bir hibe desteği verilmez.

(3) Tarımsal ürünlerin işlenmesi kapsamında, başka bir yatırım tesisinde ilk işlemesi yapılan mamul ürünün ikincil işlenmesine ve paketlenmesine yönelik yatırım teklifleri hibe desteği kapsamında değerlendirilmez. Sert kabuklu meyveler bu madde kapsamında değildir.

(4) Yatırımcılar bu Tebliğ kapsamında ekonomik yatırım konularında ülke genelinde sadece bir tek proje başvurusunda bulunabilir.

(5) Bu maddenin 1 inci fıkrasının (c) bendinde belirtilen kısmen yapılmış tesislerin tamamlanmasına yönelik başvuruların hibe desteği kapsamında değerlendirilebilmesi için, mutlaka başvuruya söz konusu olan yatırımın orijinal amacıyla aynı ve yasal izinlerinin alınmış olması gerekir.   

(6) Tebliğ kapsamında bulunan konularla ilgili tarımsal faaliyetlere yönelik yapılmış veya yapılacak tesislerde kullanılmak üzere, alternatif enerji kaynaklarından jeotermal, biyogaz, güneş ve rüzgar enerjisi üretim tesisleri hibe desteği kapsamında değerlendirilir.

Basınçlı sulama sistemi yatırımları

MADDE 10 –(1) Basınçlı sulama sistemi yatırım konuları, kamu kurumlarınca yapılmış mevcut sulama tesislerinin basınçlı sulama tesisine dönüştürüldüğü, toplu basınçlı sulama tesisi yatırımlarına yönelik proje başvurularını kapsar.

(2) Basınçlı sulama sistemi yatırımları kapsamında yeni sulama tesisi yapım projelerine hibe desteği verilmez. Su kaynağından suyun alınması amacıyla tesis edilecek su alma yapıları ve yeni kuyu açılması faaliyetini kapsayan proje başvuruları kabul edilmez.

(3) Basınçlı sulama sistemi yatırımları hibe proje başvuruları kapsamında, mevcut sulama tesislerinin mutlaka daha önceden projelendirilmiş olması, yer altı suyu kaynaklı proje alanlarında ise planlama ve fizibilite raporları oluşturulmuş ve suyun kullanımına yönelik olarak Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden uygun görüş yatırımcılar tarafından başvuru tarihinden önce alınmalı ve proje başvuruları ile birlikte ibraz edilmelidir.

(4) Basınçlı sulama sistemi yatırımları hibe proje başvuruları kapsamında, enerji nakil hattı, trafo, motopomp ve tarla içi malzeme ve ekipman alımlarına hibe desteği verilmez. Yatırım proje teklifleri, toplu basınçlı sulama tesisi için, su kaynağından tarla başına kadar yapılacak su dağıtım ve iletim boru hatları, gerekli sanat yapılarının inşası ve inşaat işleri kapsamında yapılacak mal alımlarını içerir.

(5) Basınçlı sulama sistemi yatırımı kapsamında yatırım proje tekliflerinin, köy halkının çoğunluğuna hizmet götürmesi amaçlanmalıdır.

Uygulama illeri

MADDE 11 – (1) Program çerçevesinde 81 ilde yapılacak yatırımlar için başvurular kabul edilir.

Yatırım süresi

MADDE 12 – (1) Yatırım projeleri, hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra onsekiz ay içinde tamamlanır. Bu süre içinde tamamlanamayan projeler yatırımcı tarafından kendi ayni katkısı ile altı ayı aşmamak üzere il müdürlüğünce verilecek süre içinde tamamlanır.

dördüncü BÖLÜM

Başvuru Sahiplerinde Aranılacak Özellikler

Ekonomik yatırımlar destekleme programı için başvuru sahiplerinde aranacak özellikler

MADDE 13 – (1) Bu Tebliğin 9 uncu maddesinde belirtilen yatırım konularını gerçekleştirmek üzere hazırlanacak proje başvuruları gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılır.

(2) Başvuru sahibi gerçek ve tüzel kişilerin Bakanlık tarafından oluşturulan çiftçi kayıt sistemine veya Bakanlık tarafından oluşturulmuş diğer kayıt sistemlerine son başvuru tarihinden önce kayıtlı olması gerekir.

(3) Başvuru sahibinin, yatırım ilinde yerleşik olması zorunlu değildir.

(4) Ekonomik faaliyetlere yönelik yatırım proje tekliflerinde, proje sahipleri kendi paylarına düşen ve hibeye esas proje toplam tutarının % 50 si oranındaki katkı payının finansmanını kendi öz kaynaklarından temin etmekle yükümlüdür.

(5) Yatırım tutarının hibe desteği kısmı, kamu kaynakları kullanılarak karşılandığı için gerçek ve tüzel kişiler tarafından sağlanması gereken katkı payının finansmanının tamamında kamu kaynakları kullanılmaz. Yatırımcılar yatırım yerine ipotek koydurmamak kaydıyla sübvansiyonlu kredi ve vergi teşviklerinden yararlanabilirler. Ekonomik faaliyetlere yönelik proje konularına başvurabilecek gerçek ve tüzel kişilerin idari ve mali açıdan tamamen kamudan bağımsız olması gerekir.

(6) İl özel idaresi ve belediyeler gibi kamu kurum ve kuruluşları, bunların vakıf, birlik benzeri teşekkülleri ile bunların içinde bulunduğu ortaklıkların başvuruları program kapsamında değerlendirilmez.

Başvuru sahibi tüzel kişilerde aranacak özellikler

MADDE 14 – (1) Bireylerin bir araya gelerek başvuru son tarihinden önce oluşturdukları;

a) 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile 22/4/1926 tarihli ve 818 sayılı Borçlar Kanununda tanımlanan kollektif şirket, limited şir